Polis Özel Harekat Branştan Çıkarma İşleminin İptali ve Güncel Kararlarımız

 

Önceki branştan çıkarma iptali davası yazımızda da detaylı olarak bahsettiğimiz üzere branştan çıkarma işlemi, Emniyet Genel Müdürlüğü personellerinin genel hizmet statüsüne aktarıldığı bir idari işlemdir. Bu branştaki personeller; TEM (Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü), KOM (Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Başkanlığı), Deniz Polisi, İstihbarat Polisi, Özel Harekat Polisi, Hava Polisi olarak sıralanabilir.  

 

Branştan çıkarma işlemi, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği 10. maddesinin 3. fıkrasına göre yapılmaktadır. İlgili madde fıkrası aşağıda alıntılanmıştır. Şöyle ki: 

 

(3) Personelin branştan çıkarılmasında aşağıdakilerden herhangi birinin varlığı aranır;

 

a) İlgili branş yönergesinde belirlenen branşa aktarmaya esas şartlardan herhangi birini yitirenler,

b) Personelin çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmeti olumsuz etkilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar,

c) Adli ve/veya idari bir suçtan dolayı ceza almış olanlardan çalıştığı branşta verimli olamayacağı anlaşılanlar,

ç) Birinci yazılı ikazı aldığı tarihten itibaren bir yıllık süre içerisinde ikinci kez yazılı ikaz edilenler,

d) Polis-halk ilişkilerinde olumsuz tutum ve davranışlar sergilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar,

e) İlgili branş yönergelerinde belirlenen süre kadar branşı dışında çalışanlar,

f) Personelin başarısının periyodik olarak ölçülmesi neticesinde başarısı düşük olduğu tespit edilenler.

 

Yukarıda bahsedilen sebepler genel sebepler olup, gerekçelendirilmediği takdirde idarenin takdir yetkisini geniş olarak kullandığı kabul görmektedir. Bu durum da hukuka aykırı olarak nitelendirilmekte ve branştan çıkarmanın iptali davası ile işlem uygulanan personel branşına geri dönebilmektedir. Konuyla ilgili tarafımızca açılan davaların gerekçeleri aşağıda paylaşılmış olup, yürütmenin durdurulmasının değerlendirildiği karar içerikleri konunun daha iyi anlaşılması açısından önem arz etmektedir: 

 

 

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, özel harekat branşında görev yapan polis memurlarının idari ve asayişle ilgili zorunlu durumların ortaya çıkması halinde Yönetmeliğin 10.maddesinde yer verilen şartlar aranmaksızın branştan çıkarılabileceği görülmekle birlikte idarece bu kapsamda işlem tesis edilebilmesi için idari ve asayişle ilgili zorunlu durumların somut bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerekmektedir. 

Bakılan davada, davacının özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına yönelik işlemin Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği’nin 10.maddesinin 7.fıkrasında yer alan, “İdari ve asayişle ilgili zorunlu durumların ortaya çıkması halinde personelin branştan çıkarma işlemi yukarıdaki şartlar aranmaksızın Genel Müdür tarafından re’sen yapılabilir.” hükmü uyarınca tesis edildiği, 04.04.2024 tarihli ara kararıyla, “Dava konusu işlemin tesis edilmesinin somut ve hukuki gerekçelerinin yasal dayanaklarıyla (kanun, tüzük, yönetmelik, genelge gibi) birlikte açıklanmasının istenilmesine” karar verildiği, davalı idarece söz konusu ara kararı üzerine dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde, davalı idarece davacının özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına neden olabilecek idari ve asayişle ilgili zorunlu bir durumun ortaya konulamadığı görülmüştür. 

Bu durumda, davalı idarenin Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği’nin 10. maddesinin 7. fıkrası uyarınca özel harekat branşında görev yapan polis memurlarını branş dışına aktarma yetkisi bulunmakta ise de, bu yetkinin idari ve asayişle ilgili zorunlu bir durumun ortaya çıkması halinde kullanılabileceği açık olup, davalı idarece davacının özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına neden olabilecek idari ve asayişle ilgili zorunlu bir durumun ortaya konulamadığı anlaşıldığından, davacının özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 

Diğer taraftan, hukuka aykırılığı sabit olan dava konusu işlemin uygulanmasına devam edilmesi halinde, davacının çalışma hakkına etkileri nazara alındığında, davacı açısından telafisi güç zararlara yol açabileceği de açıktır. 

Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin; uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden 2577 sayılı Kanunun 27.maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesi’ne itiraz yolu açık olmak üzere, 23/05/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. 

 

Edirne İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, Emniyet Hizmetleri Branş Sınıfı Yönetmeliği’nin 10/7. maddesi gereğince özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin 29.01.2024 tarih ve 1962 sayılı işlemin (davacı tarafından 29.01.2024 tarih ve E-…………………………..sayılı olarak belirtilen) iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne ilişkin olarak Edirne İdare Mahkemesince verilen 12/07/2024 tarih ve E:2024/1020 sayılı karara itirazdan ibarettir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 61/2. maddesi uyarınca karar vermeye yetkili İstanbul Nöbetçi İstinaf Dairesi’nce işin gereği görüşüldü: Dava dosyasının incelenmesinden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleştiği anlaşıldığı cihetle kararın dayandığı kanuni ve hukuki gerekçeler Dairemizce de uygun görüldüğünden itirazın reddine, dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine, 06/08/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

Anılan güncel kararlarımızda görüldüğü üzere branştan çıkarma işleminin keyfi yapılamayacağı vurgulanmış ve dava aşamasında talep edilen yürütmenin durdurulması kararları İdare Mahkemesinde verilmiş, Emniget Genel Müdürlüğünün itiraz etmesinin akabinde de dosya Bölge İdare Mahkemesine gönderilmiş ve orada da yürütmenin durdurulması kararının yerinde olduğu tespit edilmiştir.

İdarenin takdir yetkisi sınırsız değildir. İdare, herhangi bir gerekçe göstermeden ve Yönetmelikteki şartlar bulunmadan branştan çıkarma işlemini gerçekleştiremez. Aksi halde branştan çıkarma işlemine karşı idare mahkemelerinde iptal davası açılabilmektedir. İptal davalarındaki yetkili mahkeme, personelin çalıştığı yerdeki idare mahkemesidir. Personelin çalıştığı yerde idare mahkemesi yoksa ilin bağlı bulunduğu idare mahkemesinde dava açılabilmektedir. 

 

Davanın açılması belli bir süreye tâbidir. Bu süre, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda belirtildiği üzere işlemin ilgili personele tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gündür. 

 

Branştan çıkarma kararı, disiplin soruşturması gereğince verildiyse ve personel bir disiplin cezası aldıysa bunun için ayrı bir dava açmak gerekmektedir. 

 

Branştan çıkarmanın iptali davasıyla birlikte gerekli şartların bulunması halinde yürütmenin durdurulması da talep edilebilir. Yürütmenin durdurulması talebi için; 

 

İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç zararların doğacağı sabit olmalı,

İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması gerekmektedir. 

 

Bu şartların bulunması halinde açılacak davada ayrıca yürütmenin durdurulması talep edilebilecektir. Yukarıda yürütmenin durdurulması ile ilgili güncel kararlar paylaşılmıştır.