Sağlık personelinin atama şekilleri aşağıda detaylıca inceleyeceğimiz şekilde ilgili kanunlar, Anayasa ve yönetmeliklerle belirlenmiş olup atama sebebi ihtiyaç ya da idarenin işleyişindeki düzenlemeler veya hizmet gereği olabileceği gibi personelin ihtiyaçlarından yani aile birliğinin sağlanması, can güvenliği ve sağlık durumundan da kaynaklanabilir. Bu yazımızda ele alacağımız husus sağlık personelinin eş durumundan tayini, Sağlık Bakanlığının yönergeleri doğrultusunda değerlendirilerek eş durumuna göre atamasının yapılması ve aile birliğini koruma ve devam ettirmeye yönelik bir uygulamadır. Ancak Sağlık Bakanlığı personelinin farklı şartlarda mesleğe başlaması ve farklı statülere sahip olması nedeniyle 663 sayılı KHK 45-A’lı veya 657 4/A ya da 4/B kadrolarının ayrı ayrı şartlarının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bilindiği üzere Sağlık Bakanlığı yönergesi 18.03.2025 tarihinde 663 sayılı KHK 45-A kadrosu için önemli bir değişiklikler getirildi.
Sağlık Bakanlığı Personeli için Eş Durumundan Tayin Talebi
Sağlık personelinin eş durumu nedeniyle tayin talebinde bulunma hakkı, aile birliğinin korunması ve sürdürülmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Eşlerin farklı şehirlerde görev yapması, aile huzurunu, çocukların gelişimini ve eşler arası iletişimi olumsuz etkileyebilmektedir. Bu tayin hakkı sayesinde, sağlık çalışanları aileleriyle bir arada olarak hem psikolojik destek görmekte hem de ailevi sorumluluklarını daha sağlıklı bir şekilde yerine getirme fırsatı bulmaktadır. Bu durum, sadece bireysel değil toplumsal huzurun da temelidir. Aile birliğinin korunması aynı zamanda Anayasa ile korunan ve toplumun temellerini oluşturan önemli bir haktır.
4/B Sözleşmeli Sağlık Personelinin Eş Durumu Tayini
“Sağlık Bakanlığı 4/B Sözleşmeli Personelinin Yeniden Hizmete Alınması ve Kurum İçi Yer Değişikliğine Dair Yönerge” de “Eş durumu nedeniyle yer değişikliği” başlıklı 7. Maddesine göre;
“Personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebilir.”
Sağlık Bakanlığının ilgili yönergesinde eş durumu;
(1) “Eş durumu nedeniyle il’ler arası yer değişikliği için boş sözleşmeli personel pozisyonları her yıl ocak ve temmuz aylarında Bakanlıkça tespit ve ilan edilir. Bu pozisyonlara yerleştirme kura ile yapılır.
(2) Sözleşmeli personelin, eş durumu nedeniyle il’ler arası yer değişikliği talebinde bulunabilmesi için;
a) Bakanlığın o il’de boş pozisyon ilan etmiş olması,
b) Pozisyonunun vizeli olduğu il’de fiilen en az bir yıl çalışmış olması,
c) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunduğunu belgelemesi,
ç) Eşinin, stratejik personel olması veya 4924 sayılı Kanuna göre istihdam edilmesi gerekir.
(3) Aile birliğinin, D ve C hizmet gruplarında ve daha alt hizmet bölgesinde/grubunda doluluk oranı daha düşük olan bir il’de, doluluk oranlarının eşit olması halinde ise sözleşmeli personelin çalıştığı ilde sağlanması esastır. Eşlerden her ikisinin de sözleşmeli personel olması halinde üst durumda olan eşin çalıştığı ile; eşlerden birinin sözleşmeli diğerinin kadrolu personel olması halinde ise sözleşmeli eşin çalıştığı ile; öncelikle bakılarak diğer eşin görev yeri D ve C hizmet grubunda bulunan eşe bağlı olarak değiştirilebilir. Bu durumların gerçekleşmemesi halinde, üst hizmet bölgesi/grubunda bulunan eşin görev yeri, alt hizmet bölgesi/grubunda bulunan eş’e bağlı olarak değiştirilebilir. Ancak, eşlerden biri 5 veya 6 ncı hizmet bölgesinde ise pozisyon ve standardın uygun olması halinde diğer eş bu ile atanabilir.
(4) Eş durumu açısından üstlük ve astlık durumu sırasıyla; diş tabipleri, eczacılar, 4 yıllık lisansiyerlerin atandığı pozisyon unvanları, 2 yıllık önlisans mezunlarının atandığı pozisyon unvanları, orta öğretim mezunlarının atandığı pozisyon unvanları ve bunlarda eşitlik olması halinde hizmet süresi fazla olan şeklindedir
(5) Kadrolu personelin, sözleşmeli eşin görev yaptığı il’e nakil talebinde bulunabilmesi için o il’de standardın uygun olması şarttır. Kadrolu eşin, standardın uygun olmaması nedeniyle sözleşmeli eşin bulunduğu il’e atanamadığının, sözleşmeli personelin eş durumu nedeniyle yer değişikliği başvurularının alındığı tarihler arasında belgelendirilmesi halinde sözleşmeli personel, kadrolu eşin görev yaptığı il’e yer değişikliği talebinde bulunabilir.
663 KHK 45-A Maddesine Bağlı Sözleşmeli Sağlık Personelinin Eş Durumu Tayini
Sözleşmeli personelin aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği talebinde bulunabilmesi için;
– Bulunduğu ilde 1 yıl görev yapmış olması,
– Eşinin görev yaptığı ilde aynı unvan ve niteliğe haiz boş pozisyon olması,
– Eşinin Sağlık Bakanlığı personeli (kadrolu veya sözleşmeli) veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu olarak istihdam edilmesi gerekir.
Sözleşmeli sağlık personelinin aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliğinin talebi, Bakanlıkça değerlendirilmek üzere pozisyonun bulunduğu il sağlık müdürlüğü vasıtasıyla Bakanlığa iletilir.
Her iki eşin Sağlık Bakanlığı personeli olması halinde;
– Eşinin stratejik personel olması,
– Eşinin engelli personel olması,
– Eşinin sağlık mazereti veya can güvenliği nedeniyle atanmış olması halinde,
sözleşme sağlık personelinin görev yeri bu eşe bağlı olarak değiştirilir. Diğer durumlarda, aile birliğinin D veya E hizmet grubunda sağlanması esastır.
– Aile birliğinin D veya E hizmet grubunda sağlanamaması halinde ise her ili eşin unvan ve branşında eşlerinin görev yaptığı ilin Personel Dağılım Cetveli (PDC) doluluk oranı az olan ilde aile birliği sağlanır.
– Doluluk oranlarının da eşit olması halinde; aynı hizmet bölgesinde görev yapan eşlerden yer değiştirme talebinde bulunanın, farklı hizmet bölgelerinde görev yapan eşlerden ise üst hizmet bölgesinde görev yapan personelin görev yeri değiştirilir.
Eşleri, Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu olarak istihdam edilenlerin aile birliği mazereti;
– Eşinin görev yeri değiştirilmeyecek bir pozisyonda veya görev yaptığı kurumun başka yerde teşkilatının bulunmaması,
– Eşinin zorunlu yer değiştirmeye tabi olması (Türk Silahlı Kuvvetleri, mülki idare amirliği, milli istihbarat, emniyet hizmetleri, jandarma hizmetleri, sahil güvenlik hizmetleri, hakim, savcı)
– Eşinin engelli personel olması,
– Eşinin sağlık mazereti veya can güvenliği nedeniyle atanmış olması halinde,
eşinin görev yaptığı yere ataması yapılır. Diğer durumlarda, aile birliğinin D veya E hizmet grubunda sağlanması esastır.
– Aksi halde Sağlık Bakanlığı ilgili kurumla ihtiyaç tespiti için koordinasyon sağlamaktadır. Kurumların ihtiyacı, dolu/boş kadro veya pozisyon sayıları esas alınarak tespit edilir. Koordinasyon sonucu ilgili kurumun, dolu/boş kadro veya pozisyon sayılarını bildirmemesi halinde, Bakanlık aile birliği mazeret tayin talebini personel ihtiyacına göre değerlendirmektedir.
– Koordinasyon sonucu ilgili kurum, personelinin talebi halinde yer değişikliği yapılabileceğini bildirmesi halinde sözleşmeli sağlık personelin görev yeri değiştirilmeyecektir.
– Aile birliği mazereti sona erenler, bulunduğu il 5 veya 6 ncı hizmet bölgesinde veya D veya E hizmet grubunda ise talebi halinde yerinde bırakılır. Aksi halde eski görev yaptığı yerde ihtiyaç duyulan birime atanırlar.
– Sözleşmeli personelin, eşi özel sektörde veya eşi diğer kamu kurumlarında sözleşmeli olarak çalışması halinde personelin 3 yıllık hizmeti tamamlaması ve devlet memurluğu kadrosuna geçmesi gerekir.
657 4/A Maddesine Bağlı Devlet Memurlarının Eş Durumu Tayini
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in “Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 14. maddesinde açıklanmıştır.
Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun;
a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı
uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere,
b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere,
c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki
kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere,
d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal
güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor
olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere, (2)
e) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere,
atanması suretiyle yapılabilir.
Aile birliği mazeretine dayanarak yer değiştirme isteğinde bulunan memur, eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında
kamu personeli olarak çalıştığına veya atanmayı talep ettiği yerde eşinin başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün
sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak halen çalıştığına ya da
birinci fıkranın (e) bendinde sayılan görevlerde bulunduğuna ilişkin belgeyi kurumuna ibraz etmekle yükümlüdür. Ayrıca yer
değiştirme başvurusuna, evlilik durumunu kanıtlayan belgenin de eklenmesi gerekir.
26 Comments