Eş Durumu Mazeret Ataması Hakkında Sık Sorulan Sorular

1. Mazeret ataması nedir? Hangi durumlarda yapılır?

Cevap:
Polislerin aile birliğinin korunması, sağlık durumları veya öğrenim gibi nedenlerle başka bir ile atanma talebine “mazeret ataması” denir. Eş durumu, sağlık durumları, çocukların eğitimi gibi yönetmelikte sayılan somut mazeret hâllerinde yapılır.

2. Polis Memuruyum eşim başka şehirde sözleşmeli tıbbi sekreter mazeret ataması için dilekçe verdim ama talebim reddedildi. O mu bana tabi yoksa ben mi ona tabiyim? Bu karara karşı dava açabilir miyim?

Cevap:
Evet. Mazeret ataması reddi bir idari işlemdir. Tebliğden itibaren 60 gün içinde idari yargıda iptal davası açabilirsiniz. Eşiniz size veya siz eşinize tabi değilsiniz. Kamu kurumları kendi aralarında koordinasyon sağlayarak atamaya tabi personelin ailesi için en uygun zemini oluşturmak zorundadır. Bu koordinasyonun sağlanmaması nedeniyle personele sorumluluk yüklenemez ve idare mazeret ataması talebinizi kabul etmelidir. Ret durumunda ise idari yargıda iptal davası açabilirsiniz.

3. Eş durumu mazeret ataması dilekçesi verdim ama dilekçeme hiçbir cevap verilmedi. Cevapsız bırakmak reddetmek anlamına mı gelir?

Cevap:
Karar size 30 gün içinde yazılı olarak tebliğ edilmezse zımni ret oluşur. Dilekçenizi verdiğiniz tarihten itibaren 30 gün içinde cevap verilmezse, bu sürenin sonunda 60 günlük dava açma süreniz işlemeye başlar.

4. Sağlık durumundan mazeret ataması için dilekçe verdim eşimin sağlık durumunu gösteren tüm belgeler tamdı ama yine de reddedildi. İptal davası açabilir miyim yürütmenin durdurulması isteyebilir miyim?

Cevap:
Tam ve doğru belgelerle yapılan bir başvurunun reddi, idarenin takdir yetkisini aşırı veya keyfi biçimde kullandığı ihtimalini gündeme getirir. Başvurunuzun hukuka aykırı ve gerekçesiz şekilde reddedildiğini düşünüyorsanız, idari yargıda iptal davası açabilirsiniz. Ayrıca, iptal davasında hukuka açık aykırılık ve telafisi güç veya imkânsız zarar şartları mevcutsa, hâkim dosyanın esasına girmeden önce yürütmenin durdurulması kararı verebilir.

5. Eşim devlet okulunda öğretmen. Şark görevimi de bitirdim ama eş durumu tayinim reddedildi. Ne yapabilirim?

Cevap:
Eşiniz kamu görevlisi ise eş durumu tayini anayasal bir haktır. Anayasa’da, Devlet Memurları Kanunu’nda ve ilgili atama yönetmeliklerinde açıkça hüküm altına alınmıştır. Talebiniz ile birlikte gerekli belgeler kontrol edilir ve gerekirse dava açılır. Öğretmen, hemşire ve polis eşlerde eş durumu retleri çok sık iptal edilmektedir.

6. Eşim özel sektörde çalışıyor. Bu da eş durumu mazeretine girer mi?

Cevap:
Evet, ancak kamu görevlileri için uygulama daha sıkı yorumlanmaktadır. Eşin zorunlu çalışma durumu, uzun süreli iş ilişkisi veya ekonomik bağımlılık gibi koşulların belgelenmesi, dava sürecindeki başarı ihtimalini artırır. Ayrıca her meslek grubunun kendi özel mevzuatında yer alan sürelerle ilgili düzenlemelerin de göz ardı edilmemesi gerekir.

7. Çocuğumun eğitimi nedeniyle tayin istedim. Bu hangi şartlarda kabul edilir?

Cevap:
Çocuğun:

• Özel eğitim gereksinimi,
• Dezavantajlı durumları,
• Okul değişikliği nedeniyle mağduriyet,
• Tek başına bırakılma riski,

gibi nedenler belgelenirse mazeret sayılır. Reddin iptali için emsal kararlar mevcuttur.

8. Ailemin sağlık durumu nedeniyle tayin istedim ama reddedildi. Hangi raporlar geçerlidir?

Cevap:
Aşağıdaki belgeler güçlü delildir:

• Tam teşekküllü hastane raporu
• Refakat zorunluluğu raporu
• Evde bakım raporu
• İl sağlık müdürlüğü belgeleri

Bu belgeler varken reddedilen başvurular genellikle iptal edilmektedir.

9. Mazeret ataması sadece belli dönemlerde mi yapılır?

Cevap:
EGM periyodik olarak mazeret ataması yapar; ancak zorunlu hallerde yıl içinde her zaman başvuru yapılabilir.
Aciliyet durumunda bekleme zorunlu değildir.

10. Eşim polis, ben de polis memuruyum. Eş durumu tayinim neden zorlaşıyor?

Cevap:
EGM, polis-polis atamalarında “görev ihtiyacı” gerekçesiyle ret verebiliyor. İdare takdir yetkisini aşmış oluyor ve bu retler yargıda sık sık iptal edilmektedir çünkü aile birliği Anayasal haktır. Ayrıca sizin gibi polis-polis eşlerden daha önce eş durumu mazereti kabul edilerek ataması yapılan personel varsa eşitlik ilkesi gereği sizin de talebiniz olumlu değerlendirilmelidir. Aksi bir kararda iptal davası açmanız gerekmektedir.

11. Atama döneminde başvuruyu kaçırdım. Ek başvuru yapabilir miyim?

Cevap:
Mazeret acilse yapılabilir.
Sağlık ve öğrenim gibi konularda “dönem dışı mazeret ataması” mümkündür.

12. Eşim ve çocuğum başka şehirde, ben tek başıma görev yapıyorum. Bu durum başlı başına mazeret sayılır mı?

Cevap:
Evet. Aile bütünlüğünün fiilen bozulması tek başına mazeret sebebidir. Çünkü aile birliğinin sağlanması Anayasada güvence altına alınmıştır.
Bu gerekçeyle reddedilen tayinlerin çoğu idari yargıda iptal edilmektedir.

13. Mazeret atama reddine karşı önce idareye tekrar başvuru yapmak gerekir mi?

Cevap:
Hayır. Talebiniz reddedildikten sonra doğrudan iptal davası açılabilir.

14. Mazeret ataması reddi polislikte branş, rütbe terfi, misyon koruma sınavı gibi konuları etkiler mi?

Cevap:
Hayır. Mazeret ataması reddi ayrı bir idari işlemdir, disiplin ya da terfiye doğrudan etki etmez.

15. Polis memuruyum eşim sağlıkçı dilekçe verdim ama egm polnette “değerlendiriliyor” diyerek aylarca bekletiyor. Yine de dava açabilir miyim?

Cevap:
Evet.
30 gün içinde olumlu veya olumsuz bir cevap verilmezse zımnen ret oluşur ve idari yargıda dava hakkınız doğar.

16. Aynı mazerete tekrar başvuru yapabilir miyim?

Cevap:
Evet. Herhangi bir değişiklik olmaması durumunda yine de başvuru yapabilirsiniz. Ancak ret kararından sonra:

• güncel belge,
• yeni durum,
• yeni rapor,
• çocuğun okul durumu veya eşin iş durumu,

gibi gelişmeler varsa bu gelişmeleri belgeleyerek yeniden başvuru yapılabilir.

27. Mazeret atamam reddedildi çocuklarımdan eşimden uzak kaldım ailemin psikolojisi falan kalmadı evliliğim bitme noktasına geldi tazminat davası açabilir miyim?

Cevap:
Bazı durumlarda mümkündür.
Eğer:

• somut mağduriyet,
• psikolojik / ekonomik zarar,
• çocukların eğitim kaybı,
• idarenin açık hatalı uygulaması

varsa tam yargı davası açılabilir. Önce iptal davası açıp bu dava karara bağlandıktan sonra tam yargı davası açılabilir. Bu halde, açılan iptal davasında ilk derece mahkemesince karar verildikten sonra veya ilk derece mahkemesi kararı kesinleştikten sonra süresi içerisinde tam yargı davası açılmalıdır.

Dipnot:

Mazeret ataması taleplerinin reddi, hem aile bütünlüğünü hem de çalışma huzurunu doğrudan etkileyen önemli bir idari işlemdir. Bu süreçte EGM tarafından yapılan hatalı değerlendirmeler, çoğu zaman yargı denetiminden dönmekte ve polislerin haklı talebi mahkemelerce korunmaktadır.

Ancak unutulmamalıdır ki, idari davalarda süreler son derece katıdır ve ret kararının size tebliğinden itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır. Bu nedenle, dilekçe hazırlanması, belgelerin toplanması ve sürecin doğru yürütülmesi büyük önem taşır.

Bu noktada, mazeret ataması reddine ilişkin tüm hukuki süreçlerde uzman bir idare hukuku avukatından profesyonel destek almak, hak kaybı yaşamanızı önleyecektir.