PÖH Branştan Çıkarmanın İptali Davası (Güncel Karar)

             Önceki yazımızda branştan çıkarmanın iptali davası ile ilgili detaylı bilgilere yer verilmiştik. Bu yazımızda da yine kısa bir özet ve almış olduğumuz örnek güncel bir kararımız yer almakta. Kişisel verilerin korunması gereğince isim ve dosya esas numarası paylaşamamaktayız. Konuyla ilgili bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

             Branştan Çıkarmanın İptali Davası
Branştan çıkarma işlemi, Emniyet Genel Müdürlüğü personellerinin özel olarak hizmet verdiği branşlardan çıkarılıp genel hizmet statüsüne aktarılmasını ifade eder. Bu branşlar; TEM, KOM, Polis Özel Harekat, İstihbarat Polisi, Deniz Polisi, Hava Polisi olarak sayılabilir.

             Hukuki Dayanak
Branştan çıkarma işlemi, genellikle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili diğer mevzuat kapsamında ele alınır. Anayasa’nın 125. maddesi, idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olduğunu belirtir. Dolayısıyla hukuka aykırı işlemlerin denetimi, hukuk devletinin vazgeçilmez bir gereğidir.

             Davaya Sebep Olan Durumlar
Branştan çıkarma işlemi aşağıdaki nedenlerle hukuka aykırı kabul edilebilir:
• Yetki Aşımı: İşlemin, yetkili olmayan bir merci tarafından yapılması.
• Gerekçe Eksikliği: Kararın somut bir gerekçeye dayanmaması.
• Savunma Hakkının İhlali: İlgili kişiye, kendisini savunma hakkı tanınmadan işlem tesis edilmesi.
• Mevzuata Aykırılık: Kararın, yürürlükteki yasal düzenlemelerle uyumsuz olması.
• Liyakat ve Eşitlik İlkesine Aykırılık: Branş değişikliğinin keyfi ve ayrımcı bir şekilde gerçekleştirilmesi.

             Branştan Çıkarmanın İptali Dava Süreci
1. İdari Başvuru: İdari işlemden zarar gören kişi, işlem tebliğinden sonra öncelikle idari itiraz yollarını tüketmelidir. (itiraz veya şikayet başvurusu).
2. Dava Açma Süresi: Branştan çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde, yetkili idare mahkemesine başvurulmalıdır.
3. Delil ve Belgeler: Dava dilekçesiyle birlikte, hukuka aykırılığı kanıtlayan belgeler (tebliğ yazısı, savunma dilekçeleri, ilgili mevzuat) sunulmalıdır.

             Mahkeme Değerlendirmesi
Mahkeme, idarenin işlemini şu açılardan inceler:
• İşlemin hukuka uygunluğu,
• Kararın kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun olup olmadığı,
• Usul eksikliklerinin bulunup bulunmadığı.
Mahkeme, işlemin hukuka aykırı olduğuna kanaat getirirse, iptal kararı verir. Bu durumda idare, işlemi geri almak ve kamu görevlisini eski branşına döndürmekle yükümlüdür.

             Sonuç
             Branştan çıkarmaya ilişkin işlemlerin iptali, hem kamu görevlilerinin meslekî haklarının korunmasını hem de idarenin keyfi kararlarına karşı etkin bir hukuk denetimi sağlanmasını amaçlar. Bu tür davalar, hukukun öngördüğü düzen ve adaletin teminatıdır.

Branştan Çıkarmanın İptali Davası Güncel Kararımız
T.C.
EDİRNE
İDARE MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/….
KARAR NO: 2024/….
DAVACI : ……………
VEKİLİ : AV. ÜLKÜ SEDA KARSLIOĞLU
DAVALI : …………………..MÜDÜRLÜĞÜ
DAVANIN ÖZETİ :…………… Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, Emniyet Hizmetleri Branş Sınıfı Yönetmeliği’nin 10/7. maddesi gereğince, Özel Harekat Branşından çıkarılarak Genel Hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin ……….2024 tarih, ….. sayılı işlemin (davacı tarafından ………2024 tarih ve E-………. sayılı olarak belirtilen); dava konusu işlem ile özel harekat branşından çıkarılıp, genel hizmet statüsüne aktarıldığı, verilen karardan sonra aktif görev yerinin  …………..Emniyet Müdürlüğü ………… Şube Müdürlüğü ………. Büro Amirliği olduğu, branştan çıkarıldıktan sonra zaman dışı olarak ……… atandığı, branştan çıkarma şartlarını sağlamadığı, görevinin niteliklerini kaybedecek bir verimsizliğinin olmadığı, performans notlarının yüksek olduğu, vazifesini liyakatli ve başarılı bir şekilde ifa ettiği, hakkında adli ve idari soruşturma bulunmadığı gibi disiplinsizliği ve verimsizliğine ilişkin de bir veri bulunmadığı ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Usul yönünden; davanın süresinde açılmadığı, esas yönünden ise; Emniyet Teşkilatının görevlerini etkin ve verimli olarak yerine getirilmesi amacıyla özel hizmet alanları oluşturularak kendi içerisinde branşlar oluşturulduğu, emniyet hizmetleri sınıf personelinin meslek hayatı boyunca sürekli olarak aynı branşta görev yapacağı hususunda hüküm bulunmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri nazara alınarak hukuka ve mevzuata uygun olarak Genel Müdürün onayı ile davacının özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet branşına aktarıldığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren ……….. İdare Mahkemesi’nce; duruşma için önceden belirlenen ……….2024 tarihinde davacı vekili Av. …………………… yetki belgesine istinaden geldiği, davalı idareyi temsilen gelen olmadığı görülerek başlanılan duruşmaya gelen tarafın açıklamaları dinlenildikten sonra son verildi ve dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Dava; ………………Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, Emniyet Hizmetleri Branş Sınıfı Yönetmeliği’nin 10/7. maddesi gereğince, Özel Harekat Branşından çıkarılarak Genel Hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin………..2024 tarih, 1962 sayılı işlemin (davacı tarafından …………2024 tarih ve E-2024………………………..7 sayılı olarak belirtilen) iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
25.08.2011 tarih ve 28036 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği’nin ”Branştan Çıkarma” başlıklı 10. maddesinde; ”Personelin branştan çıkarılmasına ilişkin ilgili birim amirince branş komisyonuna gerekçeli teklifte bulunulur. Hakkında branştan çıkarma talebinde bulunulan personelin durumu branş komisyonunca değerlendirilir. (2) Branş komisyonu kararıyla branştan çıkarılması uygun görülenler, birimin bağlı bulunduğu Genel Müdür Yardımcısının uygun görüşü ve Genel Müdürün onayı ile branştan çıkarılır. Genel Müdüre doğrudan bağlı daire başkanlıklarında ise bu işlemler, ilgili daire başkanının teklifi ve Genel Müdürün onayı ile yerine getirilir. (3) Personelin branştan çıkarılmasında aşağıdakilerden herhangi birinin varlığı aranır; a) İlgili branş yönergesinde belirlenen branşa aktarmaya esas şartlardan herhangi birini yitirenler, b) Personelin çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmeti olumsuz etkilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar, c) Adli ve/veya idari bir suçtan dolayı ceza almış olanlardan çalıştığı branşta verimli olamayacağı anlaşılanlar, ç) Birinci yazılı ikazı aldığı tarihten itibaren bir yıllık süre içerisinde ikinci kez yazılı ikaz edilenler, d) Polis-halk ilişkilerinde olumsuz tutum ve davranışlar sergilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar, e) İlgili branş yönergelerinde belirlenen süre kadar branşı dışında çalışanlar, f) Personelin başarısının periyodik olarak ölçülmesi neticesinde başarısı düşük olduğu tespit edilenler. (4) Bu maddenin üçüncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen durumlarda personele, ilk ikazı aldıktan sonra en az bir ay kendisini düzeltme süresi verilir. (5) Branşa esas yönergelerde belirlenen süreler saklı kalmak kaydıyla branş komisyonu kararı aranmaksızın; a) Kesintisiz olarak üç yıl boyunca branşı dışında görevlendirilenler, b) Başvuru tarihi itibariyle polislik mesleğinden ayrılması nedeniyle en az iki yıl süreyle ayrı kalanlardan mesleğe geri dönecek olanlar, ilgili branşlı daire başkanlıklarının Personel Daire Başkanlığına her yıl Şubat ayına kadar yapacakları bildirimle veya Personel Daire Başkanlığı tarafından yapılan doğrudan değerlendirme ile durumları tespit edilenler Personel Dairesi Başkanlığınca re’sen branştan çıkarılır. (6) (Değişik:RG-28/3/2017-30021) Hizmet içi eğitim, yurt içi ve yurt dışı eğitim, tedavi ve misyon koruma görevi nedenleriyle geçirilen süreler bu maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendi ve beşinci fıkrası kapsamında değerlendirilmez. (7) İdari ve asayişle ilgili zorunlu durumların ortaya çıkması halinde personelin branştan çıkarma işlemi yukarıdaki şartlar aranmaksızın Genel Müdür tarafından re’sen yapılabilir. (8) Branştan çıkarılan personelin branştan çıkarma onayının bir sureti onay tarihinden itibaren en geç on beş gün içerisinde Personel Dairesi Başkanlığına gönderilir.” hükmümlerine yer verilmiştir.
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Özel Harekat Branş Yönergesi’nin “Branştan Çıkarma” başlıklı 10. maddesinin 3. fıkrasında; ”İdari ve asayişle ilgili zorunlu durumların ortaya çıkması halinde personelin branştan çıkarma işlemi yukarıdaki şartlar aranmaksızın Genel Müdür tarafından re’sen yapılabilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, özel harekat branşında polis memuru olarak görev yapan davacının Emniyet Genel Müdürlüğü’nün ……….2024 tarih, …2 sayılı işlemi (makam oluru) ile özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına karar verildiği, anılan kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, özel harekat branşında görev yapan polis memurlarının idari ve asayişle ilgili zorunlu durumların ortaya çıkması halinde Yönetmeliğin 10. maddesinde yer verilen şartlar aranmaksızın branştan çıkarılabileceği görülmekle birlikte, idarece, bu kapsamda işlem tesis edilebilmesi için, idari ve asayişle ilgili zorunlu durumların somut bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerekmektedir.
Bakılan davada, davacının özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına yönelik işlemin Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği’nin 10.maddesinin 7.fıkrasında yer alan, “İdari ve asayişle ilgili zorunlu durumların ortaya çıkması halinde personelin branştan çıkarma işlemi yukarıdaki şartlar aranmaksızın Genel Müdür tarafından re’sen yapılabilir.” hükmü uyarınca tesis edildiği, ……….2024 tarihli ara kararıyla, “Dava konusu işlemin dayanağını oluşturan her türlü bilgi ve belgenin gönderilmesin istenilmesine” karar verildiği, davalı idarece söz konusu ara kararı üzerine, dava dosyasına, davacı ile ilgili havuz sorgu raporu ibraz edildiği, anılan rapor incelendiğinde, davacı hakkında herhangi bir kayıt bulunmadığının görüldüğü, ayrıca dosya kapsamından, anılan rapor kapsamında davacı hakkında başlatılan idari veya cezai bir soruşturma bilgisine rastlanmadığı, dolayısıyla, davalı idarece, davacının özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına neden olabilecek idari ve asayişle ilgili zorunlu bir durumun ortaya konulamadığı görülmüştür.
Bu durumda, davalı idarenin Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği’nin 10. maddesinin 7. fıkrası uyarınca özel harekat branşında görev yapan polis memurlarını branş dışına aktarma yetkisi bulunmakta ise de, bu yetkinin idari ve asayişle ilgili zorunlu bir durumun ortaya çıkması halinde kullanılabileceği açık olup, davalı idarece davacının özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına neden olabilecek idari ve asayişle ilgili zorunlu bir durumun ortaya konulamadığı anlaşıldığından, davacının özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1- Dava konusu işlemin iptaline,
2-Aşağıda dökümü yapılan ……….-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler belirlenen ……………-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4-Artan posta avansının talep edilmemesi halinde işbu kararın kesinleşmesinin ardından Mahkemece re’sen davacıya iadesine,
5-Kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesi’ne istinaf yolu açık olmak üzere, …./…../2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.